11. Sınıflar Seçmeli Tarih Dersi II. Dönem 1. Yazılı Soruları

2013-214 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI B.C. ANADOLU LİSESİ

11. SINIFLAR SEÇMELİ TARİH DERSİ I. DÖNEM 1. YAZILI SORULARI VE CEVAP ANAHTARI

A GRUBU

1.Töre nedir, törenin başlıca değişmeyen hükümlerinin neler olduğunu yazınız? (10p.)

 Türklerde siyasi ve sosyal hayatı düzenleyen yazılı olmayan hukuk kurallarıdır.

 -iyilik, -eşitlik, -adelet, -insanlık

 

2.Selçuklularda hukuki sistemin dayanaklarını yazınız?(10p.)

 -Göktürk, Uygur ve Akhun gelenekleri

-İslamiyetle birlikte Karahanlılar, Gazneliler ve Abbasilerden alınan uygulamalar.

-Oğuzların kabile gelenekleri

 

3.Türk devletlerinde adli teşkilatı oluşturan mahkemeler hangileridir, açıklayınız?(10p.)

    Yargu adı verilen siyasi mahkemelerdi başkanı kağandı

   Adli suçlara bakan yerel mahkemeler, başkanı yargan (yargucu)

 

4. Şer’i Hukuk nedir? Kaynakları nelerdir? ( 10p)

               –İslâm hukukudur.

             –Kur’an, -Sünnet, -İcma, -Kıyas

 

5.Osmanlılarda kadılık teşkilatını oluşturan bölümleri yazınız?(10p.)

             -Taht kadıları

            -Eyalet kadıları

            -Sancak kadıları

            -Kaza kadıları

            -Nahiye kadıları

 

6. Osmanlılarda Tanzimat öncesi mahkemelerin adlarını yazarak kısaca açıklayınız?(10p.)

             -Şer’i Mahkemeler:Müslümanlar arasındaki bütün davalarına bakardı.

            -Cemaat mahkemeleri:Gayr-ı Müslimlerin davalarına bakan mahkemelerdi

            -Konsolosluk mahkemeleri: Kapitülasyonlardan yararlanan yabancı devletlerin, kendi vatandaşları arasında çıkan anlaşmazlıkları çözmekle görevliydi.

 

7.Mecelle nedir, kim tarafından hazırlanmış ve ne zamana kadar yürürlükte kalmıştır?(10p.)

   - Ahmet Cevdet Paşa başkanlığında 1868-1878 yılları arasında ilmi bir heyet tarafından İslâm Hukuku’na bağlı kalınarak hazırlanmıştır.

   -Bu kanun medeni kanunları - şahıs, aile, miras- içermektedir.

   -Mecelle ile Hukuk birliğinin temelinin temeli atılmıştır.

   -Mecelle Şer’i mahkemelerde 1877-1926 yılları arasında hukuki kaynak olarak kullanılmıştır.

 

8. Kanuniesasi hangi hükümdar döneminde ilan edildi? Önemini yazınız.(10p.)

      II. Abdulhamit döneminde yürürlüğe girdi.

      Türk tarihinde ilk defa anayasal sisteme geçilmiştir.

     

9. Aşağıdaki boşlukları doldurunuz. (10p.)

      ürk-İslâm devletlerinde hukuk şer’i ve …………………..……………….   Olmak üzere ikiye ayrılır.                                                                                 (örfi)

   Türk-İslâm devletlerinde askeri davalara………………………………….……bakardı.. (kadıasker)

   Osmanlı Devleti’nde ilk kanunlar…………………………………………………..devrinde (Fatih S. Mehmet)

  Türklerde…………………………………………tarzından dolayı uzun süreli hapis cezası verilmiyordu. (göçebe hayat)

  Tarihte ilk yazılı kanunlar tarafından…………………………………… tarafından ………………………….…….…döneminde hazırlanmıştır. (Urkagina-Sümerler)

 

10.Aşağıdaki cümlelerin önündeki boşluğa içerdiği bilgi doğru ise “D”,yanlış ise “Y”yerleştiriniz. (10p.)

     (     )  İlk Osmanlı Kanunnamesi, Kanuni Kanunnamesi’dir (Y)

     (     ) Şeyhülislam’ın verdiği kararlara beraat denir. ( Y )

     (     )   Teşkmilatıesasi yeni Türk Devleti’nin ilk anayasasıdır. (D)

     (     )  Türkiye İtalya’dan Medeni Kanunu almıştır.  (Y)

     (     )   II. Mahmut reaya tabirini kaldırarak tebaa tabirini kullanmıştır. (D)

 

 3-214 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI B.C. ANADOLU LİSESİ

11. SINIFLAR SEÇMELİ TARİH DERSİ I. DÖNEM 1. YAZILI SORULARI VE CEVAP ANAHTARI

D GRUBU 

 

 

 1.Türk-İslam devletlerinde adli teşkilatı oluşturan bölümler hangileridir, açıklayın? (10p.)

     İki bölümden oluşurdu.

     1. Şer’i yargı (hukuk) : -aile, miras, ölüm, konularıyla ilgilenir. 

                                      -İslam hukukuna dayanır. 

                                     -başkanı “Kadi’l Kudat”tır.

     2. Örfi yargı (Hukuk) yönetim, askeri ve mali hukuk ilgilendiren durumla ilgilenir. 

                                     Ağır, siyasi suçlar için verdiği kararlar sultanın başkanlığında karara bağlanırdı.

                                      Başında “Emir-i Dat” bulunur. 

 

2. Osmanlı Hukuk sisteminin oluşumunda etkili olan unsurlar nelerdir? (10p)

            -İslam hukuku

            -Örfi hukuk

            -Fethedilen yerlerin mevcut gelenek görenekleri

 

3.  İlk Osmanlı Kanunnamesi hangi hükümdar tarafından hazırlanmıştır, kanunnamenin adını ve amacını yazınız?(10p.)

-Fatih Sultan Mehmet

            -Kanunname-i Ali Osmani

-Amaç; merkezi otoriteyi güçlendirmek.

 

4.Kazaskerlik makamı hangi hükümdar döneminde oluşturuldu, görevleri nelerdir?

  -Askeri davalara bakarlardı.

   -I. Murat döneminde oluşturuldu.

  -Adalet işlerine bakarlar

  -kadıların ve müderrislerin atama ilerletme ve görevden alma işlerini yaparlardı.

  -Adalet,  eğitim,  kültür ve din işlerinden sorumlu Divan üyesiydi.

-Anadolu ve Rumeli olmak üzere iki kazasker bulunuyordu.

 -Rumeli Kazaskeri yetki bakımından daha üstündü.

 -Bugünkü “yargı” görevini yürütürlerdi

 

5.Kadının görevlerini yazınız?(10p.)

 -Davalara bakmak

-Merkezden gelen emirleri ilgililere iletmek

-Bulundukları yerdeki merkezi idarenin de temsilcisiydiler.

-Vergileri toplayarak hazineye göndermek.

 

6.Osmanlılarda Tanzimat sonrası ortaya çıkan mahkemelerin adlarını yazarak kısaca açıklayınız?(10p.)

         Nizamiye: 1869’da Müslümanların ve gayrimüslimlerin davalarına bakmak için kurulmuştur. Başkanı kadı olup üyeleri Müslüman ve gayrimüslimlerden meydana gelmiştir. Cinayet ve ticaret davları dışında bütün davalara bakardı.

        Ticaret Mahkemeleri: Osmanlılar ile yabancı ülkelerin vatandaşları arasında ticari anlaşmazlıkları çözmekle görevliydiler. 1847’de yabancı üyelerin de katılmasıyla Karma Ticaret Mahkemesi adını almıştır.

 

7. Türk Tarihinde ilk defa anayasal düzene geçiş hangi hükümdar döneminde hangi olayla gerçekleşmiştir?(10p.)

       II. Abdulhamit, -I. Meşrutiyetle, -Kanunuesasi’nin kabulü ile

 

8. Sened-i İttifak hangi hükümdar döneminde kimlerle imzalanmıştır, önemi nedir?(10p.)

     -II. Mahmut, -ayanlarla imzalandı,

    -Ayanların varlığı resmen tanındı ve padişahın otoritesi sınırlandırılmıştır.

 

9.Aşağıdaki Boşlukları doldurunuz?(10p.)

  -Şer’i hukuk; Kur’an, Sünnet     ……….……..  ve………. ……    tan meydana geliyordu. (İcma ve Kıyas)

  -Divan teşkilatı aynı zamanda bir …………………………….       gibi yargı görevini de yerine getirirdi. (Mahkeme)

  -Osmanlı Devleti’nin Medeni Hukuku’na……………………………adı verilmektedir. (Mecelle)

 -Türklerde siyasi ve sosyal hayatı düzenleyen yazılı olmayan kurallara     …………….……    denirdi.(Töre)

-Türk-İslam devletlerinde hukuk  …………………………...denirdi. (şer’i ve Örfi olarak ikiye yarılır)

10. Aşağıdaki cümlelerin önündeki boşluğa içerdiği bilgi doğru ise “D”,yanlış ise “Y”yerleştiriniz. (10p.)

    (     ) İlk Osmanlı kanunnamesi Kanun-i Esasidir. (Y)

    (     )   Teşkilatıesasi yeni Türk Devleti’nin ilk anayasasıdır (D)

    (     ) Hükümdar gerekli gördüğü zamanlarda töreye uymayabilirdi (Y)

    (     ) Türkiye İtalya’dan Medeni Kanununu uyarlayarak almıştır. (Y)

    (     ) Kanunuesasi Türk tarihinin ilk anayasasıdır. (D)